Fallslys algeng­ustu vinnu­slysin

Á hverju einasta ári berast um 7.700 tilkynn­ingar um vinnu­slys til slysa­skrár Land­læknisembætt­is­ins. Þetta eru tæplega 5.700 (5.691) tilkynn­ingar um vinnu­slys ─ og rúmlega 2.000 (2.014) tilkynn­ingar um slys á börnum á skóla­tíma. Þetta þýðir að meðal­tali eru 16 vinnu­slys á dag, alla daga ársins. Algeng­ustu vinnu­slysin eru fallslys, t.d. fall úr hæð án fall­varn­ar­bún­aðar og fall um fyrir­stöðu í gang­vegi. Helstu bana­slysin á meðal vinnu­slysa ─ eru fallslys.

Fækkum vinnu­slysum

Undan­farin ár hefur VÍS þróað, fyrst allra trygg­ing­ar­fé­laga, skrán­ing­ar­kerfi sem kallast ATVIK. Tilgang­urinn með ATVIK er að fækka vinnu­slysum og slysum barna á skóla­tíma— og stuðla þar með að öruggari samfé­lagi. Til þess að hægt sé að stuðla að mark­vissu og sértæku forvarn­ar­starfi — þarf að greina vand­ann. Mikil­vægt er að fá yfirsýn yfir slysin: Hvernig slys eru þetta, hversu oft gerast þau og hversu alvarleg eru þau? Þess ber að geta að á fjórða tug íslenskra fyrir­tækja og stofnana nota kerfið með farsælum hætti. Um 16.000 starfs­menn hafa aðgang að því og geta sent inn tilkynn­ingar og myndir af mögu­legum hættum og slysum með snjall­tækjum. Kerfið er því einfalt og þægi­legt í notkun.

Bylt­ing­ar­kenndar nýjungar

Ýmsar bylt­ing­ar­kenndar nýjungar hafa nú bæst við kerfið. Því nú er hægt hægt að tilkynna vinnu­slys rafrænt til Vinnu­eft­ir­lits­ins. Sú viðbót var unnin í náinni samvinnu við Vinnu­eft­ir­litið, sem nýlega tók upp nýja samræmda evrópska skrán­ing­ar­lykla á vinnu­slysum. Slík samræming auðveldar alla vinnslu á tölfræði um slysin ─ og einfaldar allan saman­burð við evrópsk fyrir­tæki. Nýtt gagn­virkt mæla­borð gefur stjórn­endum enn betri yfirsýn sem og sjálf­virka orsaka­grein­ingu á slysum. Svo er hægt að velja fleiri tungu­mál, eða ensku og pólsku. Mikil­vægt er að virkja alla starfs­menn í því að bæta öryggi vinnu­um­hverf­isins ─ en þess ber að geta að 20% alls vinnu­afls er af erlendu bergi brotið. Einnig er sjálf­virkt áminn­ing­ar­kerfi til þess að fylgja málum eftir og þar með tryggja öryggi starfs­manna.

Gísli Níls Einars­son, sérfræð­ingur í forvörnum, hjá VÍS.

,,Ba­kvið hvert einasta vinnu­slys eru einstak­lingar sem verða oft fyrir varan­legum skaða fyrir lífs­tíð. Ég veit hversu víðtækar afleið­ing­arnar af slíkum slysum geta verið, ekki síst fyrir fjöl­skyldur þeirra sem slasast. Eitt vinnu­slys er einfald­lega of mikið. Nú í miðjum faraldri höfum við gott rými til þess staldra við og huga að því hvernig við getum bætt öryggi starfs­manna. Þess vegna hvetjum við fyrir­tæki og sveit­ar­félög til þess að huga enn betur að örygg­is­málum ─ og ATVIK er frábært tól þess þess að útrýma vinnu­slysum á Íslandi.“