ATVIK-­Sjó­menn er næsta skref í örygg­is­málum sjómanna

ATVIK-­Sjó­menn er atvika­skrán­ing­ar­kerfi sem veitir sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækjum betri yfirsýn yfir örygg­ismál til sjós, aðstoðar við að greina mögu­legar hættur um borð og stuðlar að úrbótum í vinnu­um­hverfi sjómanna með mark­vissum forvarna­að­gerðum. VÍS hefur þróað kerfið í samvinnu við Slysa­varna­skóla sjómanna og nokkur leið­andi fyrir­tæki í sjáv­ar­út­vegi.

Mismun­andi tegundir atvika

ATVIK-­Sjó­menn byggir á fimm mismun­andi tegundum atvika sem hægt er að skrá í kerfið. Fyrst er Ábending þar sem hægt er að benda á hættur í vinnu­um­hverfinu eða verklagi um borð til að koma í veg fyrir að óhapp eða slys verði. Næst kemur flokkur þar sem hægt er að greina frá atvikum þar sem  næstum slys eða óhöpp eiga sér stað. Síðan kemur flokk­urinn Minni­háttar slys en báðir þessir flokkar inni­halda oft atvik sem eru undan­fari alvar­legra atvika. Því næst er flokk­urinn Fjar­veru­slys sem á við um slys sem leiðir til fjar­veru sjómanns frá vinnu í einn dag eða lengur. Að síðustu er flokkur sem kallast Ógn en þar er hægt að skrá einelti, ógnandi hegðun eða annars konar áreitni sem getur átt sér stað á vinnu­staðnum. Kerfið býður líka upp á að vista myndir með hverri skrán­ingu sem getur verið mjög nytsam­legt til að mynda þegar verið er að benda á hættur í vinnu­um­hverfi eða aðstæður þar sem einhver atvik hafa átt sér stað.

Sjálf­virkni einfaldar úrvinnslu

Við skrán­ingu á hverju atviki verður sjálf­krafa til skýrsla ásamt myndum. Auk þess er hægt að kalla fram tilkynn­inga­eyðu­blöð til ýmissa opin­berra aðila svo sem Rann­sókn­ar­nefnd samgöngu­slysa, Sjúkra­trygg­inga Íslands og trygg­inga­fé­lags sem fyllast sjálf­krafa út með þeim upplýs­ingum sem þegar hafa verið skráðar í kerfið. Slík sjálf­virkni einfaldar alla skriffinnsku og úrvinnslu mála. Sömu­leiðis lætur kerfið skip­stjórn­endur og örygg­is­stjóra vita þegar atvik hefur verið skráð um borð sem og sjómenn sem skráðu atvikið þegar það hefur verið tekið til úrvinnslu eða því lokið með aðgerðum. Þannig eru allir betur upplýstur um öryggi og mögu­legar úrbætur um borð. Yfir­stjórn­endur í landi geta síðan fengið gott yfirlit yfir skráð atvik fyrir allan skipa­flotann og einnig sund­urliðað niður á hvert skip fyrir sig. Þannig öðlast fyrir­tækin ákveðna heild­arsýn á stöðu örygg­is­mála til sjós sem hægt er að vinna út frá.

Stuðlar að bættri örygg­is­menn­ingu

Óhætt er að segja kerfið hafi fengið mjög góðar viðtökur hjá sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækjum og hafa til dæmis Vinnslu­stöðin, FISK-­Sea­food, Vísir, Samherji og Þorbjörn þegar byrjað að nota kerfið í sínum skipum. Fleiri útgerðir eru í þann mund að hefja notkun á kerf­inu.

ATVIK-­Sjó­menn var upphaf­lega ætlað viðskipta­vinum VÍS en kjölfar mikillar eftir­spurnar innan geirans var ákveðið að bjóða það öðrum til kaups. Það er engin spurning í mínum huga að ATVIK-­Sjó­menn er í dag nýjasta og öflug­asta verk­færið í örygg­is­málum sjómanna. Kerfið er nýr liður í að stuðla að bættri örygg­is­menn­ingu til sjós og styðja við þann góða árangur sem náðst hefur í örygg­is­málum sjómanna á undan­förnum árum.